FOTOĞRAF
Buraya kadar dini hükmünü araştırdığımız, heykeller ile elde yapma tablolar cinsinden resimler idi. Bilinen makina ile çekilen resime (fotoğrafa) gelince:
a) Mücessem olmayan resimleri yasaklar içine sokmayan alimlere göre fotoğraf çekmek ve kullanmak caizdir; yarım olanların cevazı daha da kuvvetlidir. Ancak fotoğrafın konusu ve maksadı yine önemini muhafaza etmektedir. Çıplak veya açık kadın ve erkek fotoğrafları ile hıristiyan azizlerine ve benzerlerine ait fotoğraflar harama dahildir.
b) Haram olması için mücessem olmasını şart koşmayan âlimlerden bir kısmı fotoğrafta —ressamın yaptığı resimde mevcut— vasıfları (illeti) bulamadıkları için bunu caiz görmüşlerdir. (Eski hanefi Mısır müftülerinden Şeyh Muhammed Bahit, el-Cevâbu'ş-Şâfi isimli risalesinde bu görüşü savunmuştur.)
Bu gurubun diğer ulemâsı da kimlik, pasaport, tapu vb. yerlerde kullanılmak üzere fotoğraf kullanmak ve çektirmenin bir ihtiyaç (zaruret) olduğunu göz önüne alarak bunu caiz görmüşlerdir; çünkü «hacet (ihtiyaç) umûmi olsun, husûsî olsun zaruret menzilesine tenzil olunur (zaruret kabul edilir); mecelle mad. 32.
İslâmda ressamlık ve fotoğrafçılık mesleğinin hükmü de yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacaktır. Caiz olanı yapmak da caizdir. Konusu veya maksadı itibariyle caiz olmayanı yapmak ve çekmek de caiz değildir.
|