HİLELİ ARTTIRMA
Peygamberimiz (s.a.v.)'in menettiği «necş»; (Buhârî, K. el-Büyû, 60; Müslim K. el-Büyû, 13.) şöyle açıklanmıştır: Malı almak niyeti olmadığı halde üçüncü şahısları aldatmak için değerinden fazla fiat vermek. Açık ve kapalı arttırma veya eksiltmelerde yapılan hile ve muvazaalar da bu hadisin hükmüne dahildir.
Hile ve Aldatma
Fahr-i kâinat bir gün pazarı dolaşırken tahıl satan birisinin yanına gelmiş, elini daldırmış, altının ıslak olduğunu görerek sormuş:
— Ey bu tahılın sahibi, bu nedir?
— Yağmur ıslatmıştı!
— Halkın görebilmesi için ıslak olanı üste getirseydin ya? Bizi aldatan bizden değildir! (Müslim, K. el-İman, 164; Ebû-Dâvûd, K. el-Büyû, 50.)
Hadisin son cümlesi hile konusunda bir düstur mahiyetindedir.
Reklâm, malı tanıtma sınırını geçer, işe yalan ve abartma karışırsa hile ve aldatma gerçekleşmiş olur.
|