Burada muameleden maksadımız mal, menfaat ve hizmet mübadelesinin çeşitli şekilleridir. Toplu halde yaşayan insanlar muameleden uzak kalamazlar. Bu sebeple İslâm hukuku (fıkıh) muamelâta geniş bir yer vermiş, caiz olan ve olmayan çeşitlerini en ince noktalarına kadar açıklamıştır. Bu bahiste belli başlı muâmele şekillerine, haram-helâl açısından bakılacaktır: