Alzheimer Hastalığına Genel Bakış
Alzheimer hastalığı sadece tanının konduğu hastaların değil aynı zamanda onların yakınları olan kişilerin de yaşamlarını derinden etkileyen bir hastalıktır. Tedavisi olmayan ve sürekli ilerleyen bir bunama hali olarak Alzheimer hastalığı, giderek artan bellek kaybı, muhakeme güçlüğü, iletişim bozuklukları, kişisel ve davranışsal değişikliklerle günlük yaşamı daha da karmaşık hale getirir.
ABD’de yaklaşık 4,5 milyon kişi Alzheimer hastasıdır. İlerlemiş yaş Alzheimer için bir risk faktörüdür, bu nedenle bu rakam yaşam beklentisi arttıkça ve ABD’deki yaşlı nüfus çoğaldıkça dramatik biçimde artacaktır. 2050 yılına kadar 11 ila 16 milyon kişinin Alzheimer hastası olacağı düşünülmektedir. Alzheimer tanısı konmuş kişilerin pek çoğu tanıdan itibaren 8-20 yıl kadar yaşayabilirler.
Alzheimer için herhangi bir tedavi olmamasına rağmen bu hastalığa yakalanan kişilerin yakınları hem bakım, destek prensiplerini hem de farklı tedavi seçeneklerini anlayarak hastalarının yaşam kalitesini artırabilirler.
Alzheimer Hastalığına İlişkin Nedenler ve Risk Faktörleri
Alzheimer hastalığına dair altta yatan nedenleri bulmaya yönelik araştırmalar devam etmektedir. Nedenler büyük olasılıkla çevresel faktörlerin, yaşamla ilgili seçimlerin ve genetik faktörlerin bir kombinasyonudur.
Şu anda hastalığa ilişkin kanıtlanmış risk faktörleri ilerleyen yaş ve ailesel öyküdür.
Yaş
Alzheimer Hastalığına rastlanma sıklığı yaşla birlikte artmaktadır. 65 yaş üzerindeki kişilerin % 10’u Alzheimer hastasıdır. Bu oran 85 yaşın üzerindeki kişilerde % 50’dir. Kişisel bazda, 65 yaşın üzerinde Alzheimer hastalığı riski her 5 yılda iki katına çıkmaktadır.
Ailesel Öykü
Kan bağı olan kişilerin birinde veya daha fazlasında Alzheimer hastalığı olması, kişilerin Alzheimer hastalığı riskini artırmaktadır. Ailesel öyküye bağlı Alzheimer hastalığının erkenden ortaya çıkmasından sorumlu mekanizma beta-amiloid denilen maddenin üretimi ve birikimi ile ilişkili üç genin mutasyona uğramaları ve genetik yolla aktarılmalarıdır, beta amiloid Alzheimer hastalarında beyindeki yapışkan plakların oluşumundan sorumlu bir proteindir.
Hastalığın genellikle rastlanan formu geç yaşlarda başlayan formudur. Bu tür bir demans’ın (bunama) doğasını anlamaya yönelik araştırmalar devam etmektedir, ancak araştırmacılar bu durumun gelişmesi riskinden sorumlu iki geni saptamışlardır, bunlar apolipoprotein E (apoE) ve UBQLN1’dir.
Sürmekte olan araştırmalar yaşamla ilgili seçimlerin ve tıbbi koşulların Alzheimer hastalığı gelişimi riskini ne şekilde etkilediğini aydınlatmayı hedeflemektedir. Bununla beraber hastalığın diyet, egzersiz, vücut ağırlığı, kan basıncı, kolesterol ve diğer kan yağları ve mental stimülasyon ile olan bağlantılarını tanımlamaya yönelik araştırmalar henüz mevcut değildir.
Alzheimer Hastalığının İşaret ve Semptomları
Alzheimer hastalığının ortaya çıkışına dair ilk belirti genellikle hafıza kaybıdır. Hastalık, daha sonra beynin öğrenme, bilgiyi değerlendirme, mantıklı hale getirme ve diğer fonksiyonlarına da etkileyecek biçimde ilerleme gösterir.
Genellikle hastalığın üç evresi vardır; hafif, orta şiddette ve ciddi. Her bir evre spesifik demans (bunama) semptomlarına ve semptomların ciddiyetine göre diğer evrelerden ayrılır.

Hafif Alzheimer Hastalığı
Erken dönemde Alzheimer hastalığının semptomları genellikle başkaları tarafından rahatlıkla saptanamaz. Tipik olarak yakın arkadaşlar ve aile bireyleri bellekdeki, muhakeme yeteneğindeki, dil kullanımındaki ve davranışlardaki hafif değişiklikleri fark ederler. Hastalığın ilk rastlanan semptomu genellikle bellek kaybıdır, bu kayıp en fazla en yeni hatıraları etkiler.
Alzheimer hastalığının diğer olası bulguları aşağıdaki şekilde sıralanabilir:
• Apati (duyguları ortaya koyamama hali), insiyatif eksikliği, Motivasyonda azalma,
• Dil kullanımında güçlükler,
• Uyku bozuklukları,
• Ruh veya duygu durumunda hızlı geçişler,
• Değişimlerden rahatsızlık duyma,
• Günlük aktiviteleri hatırlama güçlüğü,
• Parasal ve günlük yaşamı sürdürmeye yönelik alanlarda sorumsuzluk.
Alzheimer hastalığına sadece bir doktor tanı koyabilir. Eğer bilişsel fonksiyonlarınızla ilgili bir kaygı duyuyorsanız veya yakınlarınızdan birinde bu türden belirtilerle karşılaşıyorsanız bağlı bulunduğunuz sağlık kuruluşuna başvurmalısınız.
Orta Şiddette Alzheimer Hastalığı
Alzheimer hastalığı ilerledikçe bellek, dil ve muhakame ile ilgili problemler daha fark edilir hale gelmeye başlar. Kişilik ve davranış değişimleri daha uç noktalarda gerçekleşmeye başlar. Bu noktada hasta kendisine veya çevresindekilere zarar vermeye başlayabilir.
Orta şiddette Alzheimer hastalığının belirtileri ise şöyle sıralanabilir:
• Bilinen kişilerin, yerlerin veya nesnelerin tanınmasında güçlükler,
• Rahatlayamama durumu,
• Uyku bozuklukları,
• Muhakame güçlüğü veya mantık oluşturmada problemler,
• Saldırganlık veya ajitasyon,
• Uygun olmayan davranışlarda bulunma,
• Günlük aktivitelerde giderek artan güçlükler,
• Gerçeklerle olan bağlantının azalması,
• Aşırı şüphecilik veya paranoya,
• Halüsinasyonlar.
Alzheimer hastalığına sadece bir doktor tanı koyabilir. Eğer bilişsel fonksiyonlarınızla ilgili bir kaygı duyuyorsanız veya yakınlarınızdan birinde bu türden belirtilerle karşılaşıyorsanız bağlı bulunduğunuz sağlık kuruluşuna başvurmalısınız.
Ciddi Alzheimer Hastalığı
Hastalığın daha sonraki evrelerinde kişiler bakımlarından sorumlu olan kişilerden tamamen kopuk hale gelirler. Günlük yaşamlarının her alanında banyo yapma, traş olma, giyinme ve yemek yeme gibi faaliyetlerde başkalarının yardımına gereksinim duyarlar. Ciddi Alzheimer hastalığı semptomları arasında şu belirtiler mevcuttur:
• Arkadaşları, aile üyelerini veya kendi kendini tanımada güçlük,
• Dil kullanımında yetersizlik,
• Motor fonksiyonların bozulması,
• Vücut fonksiyonlarında kontrol kaybı,
• İnfeksiyonlar, nöbetler, kilo kaybı, uyku bozuklukları türünde sağlık problemleri,
Alzheimer hastalığına sadece bir doktor tanı koyabilir. Eğer bilişsel fonksiyonlarınızla ilgili bir kaygı duyuyorsanız veya yakınlarınızdan birinde bu türden belirtilerle karşılaşıyorsanız bağlı bulunduğunuz sağlık kuruluşuna başvurmalısınız