Tütün 15. asırdan sonra yeni dünyadan İslâm ülkelerine girmiş, o zamandan beri de İslâm ulemâsı tütünün hükmü üzerinde durmuşlardır.
1) Tütünün mubah olduğunu söyleyenler zararı olmadığı ve Şâri' tarafından menedilmediği deliline dayanmışlardır. Halbuki:
a) Sigaranın zararı bugün ilmen, kesin olarak bilindiği için zararsız denemez.
b) Şârî'in menetmediğini söylemek de isabetli değildir. Çünkü Şâri' her haramı ismen zikretmemiştir. Hüküm kaynakları yalnız sarih ve husûsi nasslar değildir. Nasslarda geçenlerin haram kılınış sebeplerine (illetlerine) bakılarak yapılan kıyaslar ve diğer istidlal yollan vardır.
2) Sigara içmek mekruhtur diyenlerin dayanağı, kıyasla sabit bir hükme «haram» demekten çekinmeleri ve sigaranın zararları hakkında kesin bilgi sahibi olmamalarıdır.
3) Sigara içmek (özellikle tiryakilik) haramdır diyenlerin mesnedi zarar, israf ve nafaka mükellefiyetidir.
Zarar: Sigara hem içenin sıhhatine, hem de yanında bulunanların sıhhat ve rahatına zarar vermektedir. (Sigaranın zararı artık şüphe konusu olmaktan çıkmış, ilmi tecrübeler sonunda kesinlik kazanmıştır. Sigaranın, ansiklopedi maddelerinde özetlenen zararlarını şöyle sıralamak mümkündür:
Sigaranın zararlı maddesi nikotindir. Nikotin çok zehirli bir alkoloiddir. Ağız yoluyla alınacak 1-2 gram nikotin insanı ölüme kadar götürebilir. İçilmeye başlanan bir sigaranın nikotini önce dumana geçmez, çünkü tamamen yanar. Sigara içilmeye devam edilirse yavaş yavaş bazı maddeler nikotini sedbest hale geçirir. Böylece ağıza damıtılan nikotin tükürük ile vücuda geçer. Dumanın akciğere çekilmesiyle kana karışan nikotin nisbeti % 25 artar.
Devamlı tütün zehirlenmesi ağız, boğaz ve üst solunum yollarında iltihaplara yol açar. Kalb çarpıntısı, kalb bölgesinde ağrılar, baygınlıklar, bazan astma (astım) belirtileri, solunum bozuklukları görülebilir. Bu arada en çok damarlar fonksiyonel ve organik bozukluklar sonucu daralır. Tansiyon yükselir. İncelemelere göre tütünün bir iki ay gibi kısa, fakat aşırı derecede fazla kullanılması bile kalbin adaptasyon kabiliyetini azaltır.
Çok sigara içenlerin göz sinirlerinde de bozukluklar görülür. Meselâ kısmi renk körlüğü, gece körlüğü, görme alanında boşluklar olur; merkezî sinir sisteminde meydana gelen düzensizlikler, baş ağrıları, uykusuzluk, el titremesi, sinirlilik, nevralji, mizaç değişmeleri şeklinde kendisini gösterir.
Sindirim sisteminde; mide ekşiliğinin artması, ya da azalması, tükrük salgısının artması, ishal, kabız vs. gibi belirtiler olur
Sigaranın kanserle olan ilgisi yıllardan beri tartışma ve araştırma konusudur. Tütünün kanseri arttırdığı bir gerçektir. Sigara içenlerdeki kanser nisbeti içmeyenlerden yüksektir.)
Rasûl-i Ekrem (s.a.v.); «Ne doğrudan ne de karşılık olarak zarar vardır» buyurarak zarar vermeyi menetmiş (Ahmed, Müsned, 5/327; Muvatta', K. el-Akdiye, 31; İbn Mâce K. el-Ahkâm, 17.) Allah Teâlâ da «kendinizi elinizle tehlikeye atmayın...» el-Bakara: 2/195, «kendinizi öldürmeyin...» (en-Nisâ: 4/29) buyurmuştur.
İsrâf: İsraf malı faydasız yere harcamaktır: «Yeyiniz, içiniz, israf etmeyiniz» âyeti (el-A'râf; 7/31) ile «Peygamber (s.a.v.) malın boşa harcanmasını yasakladı.» (Buhârî, K. ez-Zekât, 18; Husûmât, 3; İ'tisâm, 3; Müslim, K. el-Akdıye, 14.) hadisi israfı haram kılmaktadır.
Nafaka mükellefiyeti: Kocalar, babalar ve muhtaç yakınlarına bakan erkekler nafaka (onların yiyecek, giyecek, mesken, tedavi... ihtiyaçlarını temin) ile mükelleftirler. Bundan keserek sigaraya para vermek haramdır.
Netice olarak denebilir ki: Bu üç sebepten birisinin gerçekleştiği yer, zaman ve durumda sigara içmek haramdır. Bunlar gerçekleşmez ise mekruhtur. Her iki durumda da sigaranın içilmemesi, terkedilmesi dince gereklidir. (Sigara hakkındaki tartışmaların iyi bir hülâsası için bak. Muh. et-Tarâbişi el-Halebi, Tebsıratü'l-Ihvân..., Haleb, 1328/1910.)
Nargile ve enfiye gibi alışkanlıkların hükmü de sigara alışkanlığı gibidir.